Prawosławni bohaterowie Rzeczpospolitej Obojga Narodów


                   Garść ciekawostek…  część  1 

Hetman  Ostrogski


Kniaź Konstanty urodzony był
 w 1460. Prawosławny arystokrata
Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wybitny wódz – wielki hetman litewski i
wojewoda trocki. Nazywany „Scypionem” ze względu na swe zasługi wojenne i  Victorie nad Krymem i Moskwą.  

  Szczególnie pamiętna jest jego zwycięska bitwa
pod Orszą, której okrągła , pięćsetną rocznicę obchodziliśmy we wrześniu
zeszłego roku. Umiejętnie wykorzystując 
lekką i cieżką jazdę , pikinierów, strzelców, kuszników i artylerzystów rozniósł
nad górnym Dnieprem potężną armię moskiewską.

   Mniej znane jest rozgromienie
tatarskiej wyprawy pod Olszanicą  na
ziemi Kijowskiej. Odbyła się ta rozprawa w styczniu 1527 roku – wojska pod
wodzą siwobrodego hetmana zabiły  Tatarów
na czterdzieści tysięcy i wyswobodzili osiemdziesiąt tysięcy jasyru. 

  Umiera w
1533.  Bohater narodowy Białorusi spod
znaku biało-czerwono – białego sztandaru i Pogoni. Patrząc na ewolucję Baćki Łukaszenki
( którego niesłusznie się demonizuje, jest jaki jest , ale z pewnością po
swojemu bardziej kocha swój „folwark” niż nasze Tuski ) to i może za jakiś czas
….

Hetman Sahajdaczny


Urodzony w 1570 w bieszczadzkich
Kulczycach pod Samborem jako Petro 
Konaszewicz. Wyedukowany w Akademii w Ostrogu udaje się następnie na
Sicz. Tam ten wielki wojownik łączący mądrość i wykształcenie z ogromną
sprawnością fizyczną i zdolnościami dowódczymi. 
Dowodzi kozackimi chadzkami na Krymskie i Tureckie porty. Korsarskie
talenty i inne przymioty sprawiają, iż w 1606 zostaje wybrany hetmanem Wojska Zaporoskiego.
 Kozacy pod jego dowództwem biorą udział
w wojnach z Moskwą , dalej kontynuują też wyprawy na czajkach. Sahajdaczny
wsławia się jak znamienity dowódcza zarówno na lądzie jak i morzu. 

  Wzajemne
najazdy kozackie na Portę ( Turcję ) i tatarskie na Rzeczpospolitą, a także
splot politycznych czynników wywołują w 1620 wybuch wojny Rzeczpospolitej z
Turcją.  Pod Chocimiem jesienią 1621 roku
zaporoski kontyngent stanowi  bardzo
ważną część wojsk naszych. Na victorie złożyło się kilka czynników.  Świetnie przygotowana, elastyczna obrona
wojsk polskich, litewskich i zaporoskich, współdziałanie piechoty, artylerii i
różnych rodzajów kawalerii . Ducha wojskom dodawała  obecność królewicza Władysława . Wspaniale dowodzili    hetman wielki  litewski Chodkiewicz ,
regimentarz Lubomirski  i  hetmana
kozacki Konaszwicz-Sahajdaczny „Siwy pies niewierny”.  Po kilku tygodniach tytanicznych zmagań , nasz opór  doprowadził  do odwrotu potężną armię  Turków i ich wasali.  Osman II, który  osobiście dowodził armią muzułmańską płakał
ze złości , gdy kilkuset husarzy przeganiało korpus janczarski jakoby to było
stado kur i gęsi…. 

  Sahajdaczny umiera w marcu następnego roku od  chwalebnych ran. Sahajdaczny był nie tylko
wodzem, ale i jako człowiek gruntownie wykształcony, mecenasem kultury i nauki.
Zawsze był zwolennikiem współpracy Siczy z Rzeczpospolitą.  Gdyby metropolita Mohyła szybciej zasiadł by
na patriarszym tronie w Kijowie, a Sahajdaczny żył dłużej, może udało by się
uniknąć tragicznego powstania kozackiego roku 1648, które pociągnęło za sobą
następujące po sobie potopy – moskiewski, szwedzko-brandenburski i
siedmiogrodzki…
Czemu to piszę ? Ano,
dla odporu szerzącej się jak pożar na stepie mitologii jakoby za Bugiem
rozciągały się  Barbaria zawsze wroga i
niechętna Polsce. Mitologię Białorusinów „narodu ciemnych chłopów z bagien” i
Ukraińców „narodu chłopów- rizunów”.  Nie
oznacza to mojej sympatii czy prób rehabilitowania   różnych Żeleźniaków i  Kłymów
Sawurów, którzy zresztą  najprawdopodobniej byli agentami na usługach
Kremla. Swoją drogą agenturalne źródło Koliszczyzny – okrutnego powstania
chłopskiego z roku 1768 wykazała już komisja śledcza podczas Sejmu Wielkiego.
Była to zdaje się pierwsza taka komisja w dziejach parlamentaryzmu….



Ciong Dalszy Nastompi ….

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *