Budionnowsk 95′ – bibliografia
Seria „Budionnowsk 95′” powstała w wyniku mojego trwającego już ćwierć wieku zainteresowania Kaukazem. Nie jest to tekst uczony, nie jest to tekst profesjonalny. Nie mniej oparty jest na tym co przeczytałem i usłyszałem. Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej o Czeczenii i Kaukazie to poniżej znajdziecie coś w rodzaju bibliografii i filmografii.
„Wieże z kamienia” – reporterska książka Wojciecha Jagielskiego. Trochę relacja z jego wędrówki po „podziemnej” Czeczenii z początku XXI wieku. Trochę opowieść o czeczeńskiej historii. Tej najnowszej i tej starszej. O tradycji, kulturze i mentalności. Bardzo warto.
Książki:
„Wszystkie wojny Lary” książka – arcydzieło reportażu. O Czeczenii, Gruzji, ale też Syrii i Iraku. O wojnie. I o miłości matki.
„Planeta Kaukaz” – zbiór reportaży z podróży po szeroko pojętym Północnym Kaukazie w końcówce XX i na samym początku XXI wieku. Szeroko pojętym bo to podróż od delty Wołgi i stepów Kałmucji, aż po równiny Kubania i plaże Abchazji. Autorem jest znany specjalista od regionu Wojciech Górecki. Lektura ciekawa, „szybka” i wartościowa.
„Rosja- Czeczenia. Dwa stulecia konfliktu”. Monografia autorstwa doktora habilitowanego Stanisława Ciesielskiego. Niestety kończy się na roku 2001 a dziś mamy 2020. Książka dostępna także w wersji on-line: http://ciesielski.edu.pl/czeczenia/index.html
„Anatomia konfliktu rosyjsko-czeczeńskiego” Popularnonaukowa książka Macieja Maciejaka. Książka i warta lektury i napisana lekkim piórem choć wydaje się, że mogła zostać „zrobiona wolniej, ale solidniej”.
Czeczenia 94-95 Krótka, ale treściwa książeczka, niemal broszura, autorstwa Zygmunta Czarnoty i Zbigniewa Muszomańskiego. Wadą jest to, że była pisana „na gorąco” – książka kończy się w połowie I wojny czeczeńskiej.
„Druga wojna czeczeńska” reporterska książka legendarnej rosyjskiej dziennikarki i dysydentki Anny Politkowskiej. Niestety już nie żyjącej – została zamordowana w 2006 roku. Był to prezent od Razmana Achmatowicza Kadyrowa dla przyjaciela Władymira Władymirowicza Putina.
„Przysięga” – wspomnienia czeczeńskiego chirurga plastycznego (i utytułowanego zawodnika sportów walki) Chasana Bijewa spisane na emigracji w USA. Bijew z lekarza poprawiającego urodę pań stał się zrządzeniem historii chirurgiem od amputacji kończyn i składania zmasakrowanych twarzy. Ścigany przez rosyjskie służby jak i radykalnych wojowników islamu zdołał zbiec wraz z rodziną. Ta książka to historia wojen czeczeńskich oczyma Czeczena.
„Imperium na kolanach. Wojna w Czeczenii 1994-1996” Mirosława Kuleby. Kuleba to świetny pisarz, odważny człowiek (prawdopodobnie dołączył do partyzantów Dudajewa), ale też czeczeński propagandzista. Jest to propaganda epicka, wspaniała, ale ciężko odsiać prawdę od mitów. Mimo wszystko warto. Szczególnie jeśli lubicie czytać Sienkiewicza czy Homera, albo oglądać serię filmową „Rambo” 🙂
„Asan” – Władymira Makanina. Qasi-reportaż z elementami fantastyki autorstwa znanego rosyjskiego pisarza. Literatura piękna, ale w temacie. Klimatyczne.
Filmy:
Na youtube znajdziecie sporo filmów dokumentalnych na temat wojen czeczeńskich. Niestety wraz z wygasaniem konfliktu reportaży z regionu było coraz mniej. Jeśli jakichś autorów filmów dokumentalnych dotyczących tej tematyki mógłbym szczególnie polecić to będzie to duet Marcin Mamoń – Mariusz Pilis. Kawał dobrej dokumentalistyki. Niezłe są też filmy Waldemara Milewicza.
Na fotce – kaukaskie połoniny. Zdjęcie robiłem w październiku 2016 roku z Gruzińskiej Drogi Wojennej.
P.S.
Ostatnio zaintrygowała mnie postać Ołeksandra Iwanowycza Muzyczki alias Saszki Biłego. Neobanderowski bojówkarz, gangster, czołowy aktywista rewolucji majdańskiej na Ukrainie a także ochroniarz Dudajewa. Prawdziwie barwny ataman 😉 Może o nim będzie kolejny „kaukaski” i zarazem „ukraiński” wpis? A może o tajemniczych zgonach dwóch wybitnych rosyjskich generałów, którzy mogli teoretycznie być Panami Wszechrosji zamiast Wołodii Putina.