Łuk i narty cz. 1
Łuk
Łuk to jedna z najstarszych rodzajów broni jakie wytworzył człowiek. Przy okazji jedno z najstarszych narzędzi i instrumentów muzycznych. Uczeni mówią, że ludzie szczelają z uków co najmniej od 35 tysięcy lat. Były z początku prostymi narzędziami służącymi do polowania i walki z wrogimi plemionami. Z czasem ewoluowały. Powstawały różne rozdaje tego oręża. W późno średniowiecznej Europie grozę budził długi łuk angielski. Anglicy przejęli go od długo stawiających im opór Walijczyków. Była to broń prosta. 180 – 200 cm tzw. łęczysko wykonane z drzewa cisowego, lub jesionowego + cięciwa. Jednak energia, którą wyzwalał łucznik potrafiła doprowadzać do przebicia rycerskiej zbroi. Do strzelania z takiego łuku potrzeba było uczestnictwa w regularnych treningach i to już od dzieciństwa. Pod koniec średniowiecza konkurował z kuszą o miano najbardziej zabójczej broni. Na przykład pod Azincourt w 1415 r. Anglicy dosłownie zmasakrowali za ich pomocą francuskie rycerstwo. Mój łuk jest właśnie tym typem z tym, że ma o wiele mniejszy naciąg.
Wojowniczka szczela z uku. Fotografia koloryzowana – źródło: Wiki.
Innym rodzajem łuku był łuk refleksyjny. Był mniejszy, łęczysko mierzyło zwykle 100-160 cm. Niewielki rozmiar ułatwiał operowanie nim z grzbietu konia. Stosowany przez ludy stepowe od Scytów po Turków. Budowa łęczyska miała charakter kompozytowy. Wytwarzano go łącząc klejem różne materiały – drewno, skórę, korę, róg. Po zdjęciu cięciwy łęczysko odwracało się w drugą stronę stąd nazwa. Łuki refleksyjne stanowiły podstawowy oręż koczowników. Samo słowo „łuk” pochodzi z języka tatarskiego. Janczarzy – elitarna piechota Osmańskiej Turcji używała łuku janczarskiego. Był to łuk refleksyjny przeznaczony dla piechoty a więc dłuższy od tego przeznaczonego dla konnicy.
Łuk refleksyjny po nałożeniu cięciwy. Źródło fotki – Wiki
Ciekawą konstrukcją był yumi czyli łuk japoński. Było on bardzo długi, mierzył ok. 210 cm. Wytwarzano go przez sklejanie ze sobą kilku warstw listew bambusowych. Cechą charakterystyczną była spora różnica pomiędzy długością dolnej i górnej części łęczyska. Poniżej majdanu (czyli miejsca , za które trzyma się łuk) była 1/3 długości łęczyska. Strzelała z niego zarówno kawaleria jak i jazda.
Yumi – łuk samurajów. Źródło fotki – Wiki.
Z czasem jednak łuki i kusze zaczęły być wypierane z pól bitew przez broń palną. Była bardziej zawodna i mniej szybkostrzelna, ale robiła dużo dymu i hałasu 🙂 Ostatni raz w Europie użyto bojowo większej ilości łuczników w bitwie pod Lipskiem w październiku 1813 r. Rosjanie użyli w boju m.in jazdy baszkirskiej i kałmuckiej stosującej łuki refleksyjne.
O historii narciarstwa opowiem Wam za tydzień 🙂