Dobrudża
Dobrudżę od północy ogranicza dolny Dunaj. Ogromna rzeka rozdziela się tu na wiele odnóg i leniwym prądem znika w objęciach Morza Czarnego. Delta Dunaju to jedne z ostatnich wielkich mokradeł w Europie. Na południu granicę regionu wyznacza Stara Płanina. Te wysokie góry opadają łagodnie ku morzu. Pomiędzy Płaniną a Dunajem rozciąga się stepowa wyżyna. Stepy i łagodny klimat przyciągnęły tu w starożytności koczowniczych Scytów. Pastwiska, których niemal nigdy nie przykrywa śnieg były dla nich wielką atrakcją. Nazywano ją wtedy Scytią Mniejszą (Scytja Większa rozciaga się mniej więcej między Dniestrem a Wołgą). Na wybrzeżu z kolei swe kolonie zakładali starożytni Grecy. Później były to kresy Imperium Rzymskiego. Prowincja ta zwana była Mezją, a mieszkali tu Grecy i zromanizowani Dakowie, Trakowie i Sarmaci. Pogranicze ciągle narażone na ataki koczowników, położone na krańcach „cywilizowanego świata”, było używane jako miejsce zsyłek. To tu trafił Owidiusz, gdy naraził się Oktawianowi Augustowii. Okres rzymski został przedłurzony za sprawą Bizancjum, aż do VII wieku naszej ery.
Wtedy to przybyli tu Bułgarzy. Byli wtedy jeszcze koczowniczym ludem tureckim. Bułagrzy mieli swe siedizby w stepach dzisiejszej południowej Ukrainy. Cześć tego ludu zaczęła, jak to bywało w tamtych czasach, wędrowąć w poszukiwaniu lepszego losu. Gnał ich głód i ataki innych ludów stepowych. Jedna część przneiosła się nad Wołgę, gdzie założyli silne państwo. Zostało zniszczone, po zajadłym oporze, przez wojska Czyngis Chana. Druga część udała się na zachód. Dotarli na Bałkany, które przypadły im do gustu. Stworzyli bałkańskie imperium. Z powodzeniem rywalizowali c z Konstantynoplem. Jednocześnie wymieszali się z ludnością słowianską, tracą swój język. Chaowie stali się carami. Szamanizm zamienili na bizantyjski obrządek chrześcijaństwa. W XII i XIII wieku władza cesarzy z Carogrodu-Konstantynopola wróciła na te ziemie. Na krótko. W XIV wieku rządzili tu Bułgarzy z małego księstwa zwanego Despotatem Dobrudży. Po nich wkroczyli tu Wołosi. Stepy o łagodnym klimacie były także dla nich, ludu rozmiłowanego w pasterstwie, bardzo atrakcyjna ziemią. Hospodarstwo Wołoskie nie panowało tu jednak długo bo w XV wieku ziemie te podbili Turcy Osmańscy. Bułgaria została pożarta przez to ekspansywne mocarstwo, Wołosi musieli uznać zwierzchność turecką. Pamiątkach po muzułmańskich rządach jest społeczność rumuńskich Tatarów-Nogajów. Do dziś w tutejszych wioskach wielu rybaków i kelnerów ma skośne rysy, a obok cerkwii stoją meczety. Tutejsi Tatarzy byli jeszcze bardziej drapieżni niż ci z Krymu. Ich wyprawy docierały w XV, XVI i XVII wieku, aż po San i Dunajec. Później uspokoili się, porzucili koczownicze życie. Nauczyli się rybołóstwa i uprawy roli. Dalej jednak hodowla jest tu popularnym zajęciem. W stepie widać stada owiec i kóz, konie, osły, muły i krowy.
W 1878 po klęsce Turcji w wojnie z Rosją Dobrudża przestała być cześcią Imperium Osmańskiego. Większa część przypadła walczącej po stronie Rosji Rumunii. Mniejsza przypadła Bułgarom, któzy dzieki tej wojnie odzyskali niepodległość. Kolejna korekta granic została dokonana po II wojnie bałkańskiej. Rumunii kontynuowali swoją dobrą passę. W XIX wieku doszło do zjednoczenia Hospodarstwa Wołoskiego i Mołdawskiego. Po II wojnie bałkańskiej, w 1913 r., przegrana Bułagria musiała oddać swoim wrogom sporne ziemie. Rumunia anektowała bułgarską część Dobrudży. W 1916 Królestwo Rumunii zaatakowało Austro-Wegry wybierając w Wielkiej Wojnie stronę Ententy. Kontratak wojsk CK Monarchi, Niemiec i Bułgarii przyniósł straszliwą klęskę. Jednak to Ententa ostatecznie wygrała. Rumunii w nagrodę przejęli cały Siedmiogród i kilka innych węgierskich prowincji. Ponieważ Imperium Rosyjskie wpadło w chaos rewolucji i wojny domowej pod swoje panowanie przyłączyli Baserabię czyli dzisiejszą Mołdawię. Przypadło im też całe, podległe wczesniej bezpośrednio Wiedniowi, Ksiestwo Bukowiny. A przegrana Bułgaria musiała pożegnać się z marzeniami o powrocie do macierzy ziem utraconych w 1913r. Ostatnia korekta granic w Dobrudży to rok 1940. I Rumunii i Bułgarzy byli sprzymierzeni z Niemcami. Pod naciskiem Berlina przywrócono granice z 1878 r.
Później granice się już specjalnie nie zmieniały. Aczkolwiek zmieniały się ustroje gospodarcze, sojusze militarne i związki polityczne.
P.S.
W sobotę zmarł senator McCaine o którym pisałem w „cyklu wietnamskim”. Niech spoczywa w pokoju. Chwała Bohaterom!