Gawędy i dumy – Strona 13 – Okiem Chutornika

Jak pokonani wchłonęli zdobywców

1 września 2018

Kolejna wschodniobałkańska refleksja. Zauważyłem uderzające podobieństwo losów trzech średniowiecznych wschodnioeuropejskich imperiów – Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rusi Kijowskiej i Chanatu/Carstwa Bułgarskiego. Bułgarzy przybyli na wschodnie Bałkany pod koniec VII wieku. Nie byli ludem licznym, ale dobrze zorganizowanym i bitnym. Szybko podbili Słowian mieszkających na terenach obejmujących mniej więcej dziejszą Bułgarię. Nie było to jednak cięzkie…

W kontekście września

30 sierpnia 2018

W lipcu 1916 roku Rosjanie ruszyli do swojej ostatniej wielkiej ofensywy podczas I wojny światowej. Ofensywa przygotowana i dowodzona przez generała Burusiłowa przesuwała linię frontu coraz bardziej na zachód. CK Monarchia rozsypywała się i tylko wsparcie niemieckie uratowało ją od zupełnej klęski. Rosjanie dotarli znów do stoków Karpat na Bukowinie. Rumunia, widząc rozwój sytuacji, postanowiła…

Schematy rewolucji (XII 89′ -XI 13’/II 14′)

Zastanawia mnie podobieństwo upadku Ceaucescu i Janukowycza. Oczywiście rumuński prezydent był despotą wschodnim (dla niepoznaki ubranym w szaty komunisty), a prezydent Ukrainy tylko skorumpowanym politykiem i byłym komunistą. Obaj jednak kochali luksus a rządzili w biednych krajach. Obu zmiotły ludowe powstania. Obie rewolucje były zarówno buntem narodu jak i zamachem stanu. W Rumunii władzę po…

Czego można nauczyć się od Rumunów?

29 sierpnia 2018

Po pierwsze dystansu do Unii. Przpisy unijne, dyrektywy, nakazy i ukazy, rozporządzenia i uchwały jedno. Życie codzienne drugie. Druga rzecz sprytu, chytrości. Gdy zbrojny opór nie dawał rezultatów hospodarowie Wołoszczyzny i Mołdawii uznali zwierzchnictwo Stambułu. Jednak starali się utrzymać autonomię. Gdy Turcja w XIX wieku osłabła wykorzystali ten moment i zrzucili ostatecznie jarzmo. Po trzecie….

Dobrudża

28 sierpnia 2018

Dobrudżę od północy ogranicza dolny Dunaj. Ogromna rzeka rozdziela się tu na wiele odnóg i leniwym prądem znika w objęciach Morza Czarnego. Delta Dunaju to jedne z ostatnich wielkich mokradeł w Europie. Na południu granicę regionu wyznacza Stara Płanina. Te wysokie góry opadają łagodnie ku morzu. Pomiędzy Płaniną a Dunajem rozciąga się stepowa wyżyna. Stepy…

Hazard roku 1813

25 sierpnia 2018

Jaki kierunek byście wybrali, w roku 1813, gdybyście byli członkami polskiej elity politycznej? Ja lubię się nad tym zastanawiać. Z jednej strony wiemy już, że nie będzie wskrzeszenia Rzeczpospolitej. Ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego po wojnie roku 1812 są kompletną ruiną, Wyginęła czwarta część ludności. Księstwo Warszawskie jest systematycznie zajmowane przez armię Moskali. Straty w męskiej…

Opowieść starego myśliwego cz. 3

19 sierpnia 2018

Może obaj odpuścimy? – Bestia przemówiła nagle ludzkim głosem! Byłem tym wielce skonfudowany, ale cóż – odpuśćmy panie Pietrow – odpowiedziałem. Rozpoczęliśmy rozmowę. Myslałem, że śnię. Tygrys rozmawia ze mną po rosyjsku, w ogóle mówi ludzkim głosem. Wypytywał o sytuację polityczną, ale najbardziej interesowało go jakie lasy są na zachodzie Imperium i jaka w nich zwierzyna. Okazało…

Krótka składanka na 15 sierpnia

14 sierpnia 2018

„Lewa!” – https://www.youtube.com/watch?v=sXokRH7jGh8 I nie doszli… A niedługo później sławna Konnarmia została rozbita w okolicach Zamościa. Kozacy Budionnego śpiewali sobie, gdy maszerowali na pogrom „Białopolaków” – https://www.youtube.com/watch?v=G4kvVbEEtMY Trzeba przyznać, że Armia Czerwona maszerowała na Warszawę w takt naprawdę pięknej muzyki. A Ci ją zatrzymali? A śpiewali tak: https://www.youtube.com/watch?v=0sF2NhNS-vs I wiele róż rozkwitało – https://www.youtube.com/watch?v=jgnFYRvGWyw By…

Opowieść starego myśliwego cz. 2

6 sierpnia 2018

Było to bardzo dawno temu, jeszcze za Aleksandra III. Mieszkałem wtedy w chacie nad górną Ussuri. U podnóża dzikich gór Sihote Ałyń. Piekna wielce była ta okolica, po amnestii postanowiłem zostać na odległym Sybirze na stałe. Własnie tutaj. Uprawiałem kukurydzę i polowałem. Miałem kotka Mruczka dla łapania myszy i psy – Szarika i Jastrzębia. Główny…

Smoleńsk …

4 sierpnia 2018

Droga ze Smoleńska… To mnie ostatnio nurtuje. W drugiej połowie sierpnia 1812 po krwawych walkach Wielka Armia zdobyła Smoleńsk (a raczej to co z niego pozostało). Gdyby wtedy Napoleon posłuchał Księcia Józefa i zamiast na Moskwę ruszył na Kijów? Umocnił się na linii Dniepru? Przyszykował do kolejnego skoku w wschodnie przestrzenie? Bezsensowne gdybanie? Poznawanie historii…